Δυνητικά κάθε τροφή μπορεί να προκαλέσει τροφική αλλεργία, αλλά λίγες είναι οι τροφές οι οποίες μας απασχολούν στην κλινική πράξη. Οι πιο συχνές αφορούν το αγελαδινό γάλα, τα αυγά, τα φιστίκια, η σόγια, το αλεύρι από σιτάρι, τα οστρακοειδή και μερικά είδη ψαριών. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αλλεργίας τροφικής προέλευσης είναι η εμφάνιση εξανθημάτων μετά από κατανάλωση φιστικιών ή ιχθύων ή την πόση γάλακτος, κατάσταση η οποία μπορεί να εξελιχθεί ακόμη και σε θανατηφόρο επεισόδιο.

   Tο αναφυλακτικό σοκ που μπορεί να προκαλέσει μέχρι και θάνατο είναι η τυπική εξέλιξη μιας τροφικής αλλεργίας, ιδίως όταν επαναλαμβάνεται. Υπολογίζεται ότι στις ΗΠΑ πάνω από 100 άτομα το χρόνο είναι θύματα τροφικής αλλεργίας, με τα παιδιά κατά δέκα φορές πιο πιθανό ενδεχόμενο σε σχέση τους ενήλικες. Αυτό δυστηχώς συμβαίνει γιατί ο οργανισμός των παιδιών είναι ανώριμος, απορροφά με λιγότερη επεξεργασία την τροφή του, έχει λιγότερες αντοχές, ενώ το αλλεργιογόνο είναι σε μεγάλη ποσότητα. Οι συνήθεις ύποπτοι είναι το γάλα, τα αυγά, τα θαλασσινά και οι ξηροί καρποί. Όσο περισσότερο ωριμάζει το γαστρεντερικό σύστημα, τόσο ωριμάζει και το ανοσοποιητικό του σύστημα και πλέον τείνει να απορροφά τις εν δυνάμει επιβλαβείς τροφικές ουσίες, δηλαδή κατορθώνει να απαλλαχθεί από κάποιες αλλεργίες. Γι' αυτό στη μεγάλη πλειοψηφία των παιδιών με τεκμηριωμένες αλλεργικές αντιδράσεις, ορισμένες τροφές όπως τα αυγά, το γάλα αγελάδος και τη σόγια γίνονται τελικά ανεκτές και μπορούν να τις καταναλώνουν στο μέλλον. Δυστηχώς δεν συμβαίνει το ίδιο με τροφές όπως οι ξηροί καρποί και τα οστρακοειδη, οι οποίες συγκαταλέγονται στις αλλεργίες που κρατούν μια ολόκληρη ζωή και συχνά με πολύ βαριές αλλεργικές αντιδράσεις.

    Η γενετική προδιάθεση είναι σίγουρα ο κύριος λόγος για την εμφάνιση αλλεργίας. Επίσης σημαντικός παράγοντας είναι και η συχνότητα κατανάλωσης της τροφής, χωρίς να μπορούμε να είμαστε όμως απόλυτα σίγουροι γι αυτό. Πχ στο Ισραήλ η κατανάλλωση ξηρών καρπών ξεκινά από πολύ μικρή ηλικία και είναι πολύ διαδεδομένη, χωρίς όμως να παρατηρείται υψηλή συχνότητα αλλεργίας (του εναντίον, είναι από τις χαμηλότερες). Από την άλλη πλευρά βλέπουμε ότι στις Σκανδιναβικές χώρες, είναι πολύ συχνή η αλλεργία στο ψάρι (ιδιαίτερα στο βακαλάο), στην Ιαπωνία στο ρύζι, ενώ στην Ελλάδα εικάζεται ότι υπάρχουν αρκετές αλλεργίες σε όσπρια και εσπεριδοειδή.

   Η διάγνωση της τροφικής αλλεργία βασίζεται κατά κύριο λόγο στο ακριβές ιστορικό και κατά δεύτερο λόγο στις εξετάσεις, δηλαδή τα αλλεργικά test στο δέρμα και στον ορό του αίματος των ειδικών IgE-αντισωμάτων.

   Ο ουσιαστικότερος τρόπος αποφυγής των αλλεργικών αντιδράσεων είναι η πρόληψη, η οποία επιτυγχάνεται με την ενημέρωση των καταναλωτών για τις αλλεργιογόνες ουσίες των τροφίμων, ώστε να αποφεύγεται η κατανάλωσή τους. Στην Ευρώπη τα συχνότερα αλλεργιογόνα που εμπεριέχονται στα συσκευασμένα τρόφιμα αναγράφονται υποχρεωτικά. Συγκεκριμένα υπάρχει Ευρωπαϊκή οδηγία, σχετικά με την υποχρεωτική αναγραφή όλων των συστατικών των τροφίμων που θα μπορούσαν να προκαλέσουν αλλεργική αντίδραση. Στην Ελληνική νομοθεσία ήδη έχει ενσωματωθεί η εν λόγω οδηγία και υποχρεώνοντας τους κατασκευαστές ή εισαγωγείς τροφίμων να παραθέτουν αναλυτικά στοιχεία των συστατικών των τροφίμων που θα μπορούσαν να προκαλέσουν αλλεργική αντίδραση. Η αναλυτική αναγραφή των συστατικών των πιθανών αλλεργιογόνων, αφορά το όνομα του συστατικού όχι την κατηγορία ή το είδος της τροφής και άσχετα με την ποσότητα, ενώ παλαιότερα υπήρχε αναφορά μόνο στην περίπτωση που η συγκέντρωση του πιθανού αλλεργιογόνου θα ξεπερνούσε σε περιεκτικότητα το 2%. Η ορθότητα αυτής της εκ του απειροελαχίστου αναφοράς είναι αναμφισβήτητη. Αρκεί να σκεφτεί κανείς ότι υπάρχουν συνάνθρωποί μας που συχνά είναι άτομα παιδικής ηλικίας, οι οποίοι υφίστανται σοβαρές αντιδράσεις από αλλεργιογόνα όπως πχ οι ξηροί καρποι ή τα ψάρια, ακόμη και μετά από έκθεση στην οσμή των εν λόγω εδεσμάτων.

ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Οι πληροφορίες της ιστοσελίδας είναι γενικής φύσεως και σε καμία περίπτωση δεν μπορούν να υποκαταστήσουν την άμεση εκτίμηση - πληροφόρηση εκ μέρους ενός ειδικού.